The Effect of Arterial Hypertension on Lipid Metabolism in Patients with Post-Infarction Cardiosclerosis

Z.K. Rehmanov; R.F. Haciyev

doi:10.28942/acj.v26i2y2024.121

Abstract

Cardiovascular diseases, particularly ischemic heart disease, remain the leading cause of death among adults worldwide. Among other comorbid conditions, arterial hypertension (AH) is one of the most common diseases in this patient group.

Full article

Tədqiqatın məqsədi postinfarkt kardioskleroz (PİKS) olan xəstələrdə arterial hipertenziyanın lipid metabolizmi və aterogenlik göstəricilərinə təsirini öyrənməkdir.

Araşdırmaya 487 infarktdan sonra kardioskleroz (İSKS) xəstəsi cəlb edilmişdir (orta yaş 60,4 ± 9,6 il). Xəstələr 2 qrupa bölünmüşdür: 1-ci qrupa 177 PİKS və arterial hipertenziya olmayan, 2-ci qrupa 310 PİKS və AH olan xəstə daxil edilmişdir. Başqa yanaşı xəstəlikləri olan pasiyentlər tədqiqata daxil edilməmişdir.

Bütün xəstələrdə klinik və anamnestik göstəricilər öyrənilmiş, müxtəlif laborator və instrumental müayinə üsulları tətbiq edilmişdir. Qanın lipid spektri Beckman Coulter AU480 analizatorunda müəyyən edilmişdir: ümumi xolesterin (XS), yüksək sıxlıqlı lipoproteidlər (HDL), aşağı sıxlıqlı lipoproteidlər (LDL), çox aşağı sıxlıqlı lipoproteidlər (VLDL), triqliseridlər (TQ). Bundan əlavə, plazmanın aterogenlik indeksi (PAİ) [log10(TQ/HDL)] düsturu ilə hesablanmışdır.

Statistik analiz SPSS 21 proqram paketindən istifadə edilərək aparılmış, Qauss paylanmasına əsasən Studentin T- və ya Mann-Whitney U testləri ilə qiymətləndirilmişdir. P<0,05 olduqda fərq statistik cəhətdən əhəmiyyətli hesab edilmişdir.

Təhlillər göstərdi ki, PİKS olan xəstələrdə AH dislipidemiyaya səbəb olaraq XS, LDL, VLDL və TQ göstəricilərini müvafiq olaraq 6,3% (p<0,05), 4,7% (p>0,05), 22,0% (p<0,05) və 17,2% (p<0,05) artırır. Piy mübadiləsi pozğunluğunun dərəcəsini və ateroskleroz riskini əks etdirən PAİ göstəricisi qruplar arasında statistik olaraq fərqlənməsə də, fərq 39,5% (p>0,05) olaraq böyük olmuşdur.

Aparılan tədqiqat göstərir ki, PİKS olan xəstələrdə arterial hipertenziya dislipidemiyanın yaranmasına və ateroskleroz riskinin artmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir. Tədqiqat davam edir və gələcəkdə yeni nəticələr barədə əlavə məlumat veriləcək.